Het is een van de meest opmerkelijke stukjes natuur in ons land: de heide. Als de heidevelden in bloei staan, is dat een feestelijk gezicht met een zee aan paars en wit. Ook in de tuin kan heide het goed doen. Een heidetuin die zich goed ontwikkelt, heeft weinig onderhoud nodig en gaat vele jaren mee. Een goed begin is altijd verstandig maar bij een heidetuin is dat essentieel. Hieronder kan je lezen wat de eerste stappen moeten zijn.
Inhoudsopgave
De grond
Heide gedijt niet goed op normale tuingrond. Deze is niet zuur genoeg en tevens moet de grond meer waterdoorlatend zijn dan in onze tuinen het geval is. De oplossing is simpel. Voordat je de heidetuin gaat aanleggen vermeng je de grond met tuinturf. De hoeveelheid is afhankelijk van de zuurgraad van de bodem maar in dit geval kan je zelden te veel turf gebruiken. Behalve dat het de zuurgraad verbetert, zorgt turf er ook voor dat de grond het water beter doorlaat en dat is een voorwaarde voor gezonde heideplanten. Na het mengen van de grond zal deze nog wat inklinken. Wacht derhalve enige tijd voordat je met planten begint. Af en toe wat extra turf toevoegen kan geen kwaad.
Heide doet het goed op arme grond, maar heeft wel mineralen nodig
Waar heide groeit, hebben veel andere planten het moeilijk omdat de grond zuur en arm is. Bemesten doe je met speciale heidemest als je voor een heidetuin kiest. Voor vele jaren is het voldoende indien je vooraf gedroogde koemest aan de tuingrond toevoegt. Afhankelijk van de andere beplanting zal de heide daar voldoende mineralen uit kunnen halen.
Kies de juiste heide
Eigenlijk zijn er maar twee soorten heide die in aanmerking komen voor de tuin: Struikheide (Calluna) en dopheide (Erica). Inmiddels zijn er echter diverse cultivars en kan je kiezen uit diverse kleuren en groottes. Ook zijn er zomerbloeiers maar er is ook heide die in de winter met bloemetjes wordt getooid. Laat je informeren bij een gespecialiseerd tuincentrum zodat je weet wat je krijgt.
Als de heide bloeit, trekt deze een keur van insecten zoals hommels, vlinders en bijen aan. Deze gaan van bloemetje tot bloemetje en zorgen voor de bevruchting. Daarna verliest de bloem de kleur omdat deze het doel heeft bereikt. Althans zo gaat het in de natuur. De mens heeft ook knopbloeiende heide ontwikkelt. Hierbij gaan de bloemen niet voldoende open om de insecten toegang te geven tot de nectar. De bevruchting blijft uit en de kleur verdwijnt pas veel later. Misschien leuk voor de tuinier die van kleur houdt maar een kwelling voor insecten die de nectar wel ruiken maar er niet bij kunnen. Indien je geeft om de natuur kies je voor echte heide ondanks de kortere bloeitijd.
Het is uiteraard afhankelijk van de struikjes maar ga er vanuit dat je 7 tot 12 struikjes moet planten per m2. Kies voor zoveel mogelijk variatie, net als in de natuur. Na circa 3 jaar is de bodem hélemaal dichtgegroeid. Plant struikjes ongeveer 2 centimeter diep vanaf de bovenkant van de kluit, Hiermee voorkom je uitdroging van de wortels.
Onderhoud van een heidetuin
Een dichtgegroeide heidetuin zal nauwelijks onkruid toestaan en is makkelijk in het onderhoud. In de periode dat de tuin nog niet is dichtgegroeid moet je onkruid wel tijdig verwijderen. Nieuwe aanplant heeft in droge tijden extra water nodig, volwassen heide kan goed tegen droogte en heeft alleen extra nodig als de zomer extreem droog en warm is.
Heide hoeft maar een keer per te worden gesnoeid om te verjongen. Voor zomerbloeiende heide is dat in maart. De soorten die in de winter of lente bloeien moet je meteen na de bloei terugsnoeien. Bij de heide snoei je ongeveer 2/3 van de plant terug en probeer je een bolvorm te realiseren. Daarna strooi je wat gedroogde koemest of speciale heidemest en je bent weer klaar voor een jaar. Let op: snoei niet op dagen waarop het vriest.
Combineren met andere planten
Hoewel er variatie is in heideplanten zijn de meeste toch met name bodembedekkers. Het is zeker mogelijk om deze te combineren met andere vaste planten en zelfs bomen mits je kiest voor zuur-minnende groene rakkers. Hiertoe behoren onder andere azalea’s, coniferen en rododendrons. In een ruime tuin kan je ook kiezen voor berken, dennen en lijsterbes. Bij een goede afwisseling is er voldoende verschil in hoogte en kleur en gebeurt er het gehele jaar wel iets in je tuin. Wat bloembolletjes bij de andere planten/bomen zorgt voor kleur in het vroege voorjaar.
Meubilair in de heidetuin
Een heidetuin is een echte natuurtuin en dat mag terugkomen in het meubilair. Denk bijvoorbeeld aan een (verweerd) houten bankje of tafel. Ook andere natuurlijke materialen zoals rotan of bamboe doen het goed. Uiteraard ga je ook voor comfort in de tuin bijvoorbeeld met kussens. Groen en bruin zijn dan de eerste keuze.
Een pad door de heidetuin
Een heidetuin is vaak overzichtelijk vanwege de hoogte van de heide. Als de tuin wat groter is en je kiest voor een pad of meerdere paden is grind de meest aantrekkelijke optie. Om een natuurlijk beeld te behouden kan je ook kiezen voor stapstenen in een asymmetrisch patroon.
Informatie verzamelen
Wil je eerst nog wat meer lezen over een heidetuin, kies dan bijvoorbeeld voor ‘De heidetuin’ van Alan Toogood. Deze expert heeft onder andere gewerkt in de Koninklijke botanische tuinen van Kew. In deze voordelige gids lees je veel tips en bondige informatie. De foto’s zijn ook bijzonder geslaagd.
Dit artikel bevat affiliate links. Als je hierop klikt en een bestelling plaatst, ontvangen wij een percentage, maar jij betaalt gewoon het normale bedrag voor je product.
