Wat van ver komt kan vaak mooi zijn, dat geldt zeker ook voor exotische planten en bomen. Maar ook de varianten die sterker worden gemaakt voor ons klimaat, hebben het met regelmaat toch moeilijk in onze tuinen. Een goed alternatief is dan een exemplaar dat het ook goed doet in het ‘wild’ en tevens gewoon decoratief is. Dan is Sorbus aucuparia een goede keuze. In ons land noemen we deze boom ook wel lijsterbes. Wanneer bloeit de lijsterbes, welke soorten sorbus zijn er en wanneer moet je de lijsterbes snoeien?
Inhoudsopgave
Wanneer bloeit de lijsterbes?
In de lente wordt de lijsterbes getooid met hele schermen witte bloemetjes die van dichtbij wel wat op mini-roosjes lijken. De lijsterbes is ook familie van de roos. Overigens is de geur van de bloemen niet echt aangenaam maar dat verhindert vlinders en bijen niet om op bezoek te komen. Wanneer komen er dan besjes aan de lijsterbes? In de nazomer is de boom bezaaid met felgekleurde besjes. Zangvogels zoals lijsters en merels zijn er dol op. In de herfst verkleuren de bladeren spectaculair en ook de bast is fraai getekend in de winter. Kortom een perfecte boom voor in de wat grotere tuin.
Soorten Sorbus
Er zijn meerdere soorten waarvan sommige kruisingen en de lijsterbes komt zowel in Europa, Azië als Noord-Amerika voor. Bij de in totaal 80 soorten komen er diverse kleuren bloesems voor en ook de grootte varieert van een kleine struik tot een reus van een boom. Voor Nederlandse tuinen is de Sorbus aucuparia het meest geschikt. Deze boom wordt maximaal 12-15 meter hoog en haalt in het algemeen een leeftijd van 80 jaar. Daarna treedt vaak kernhoutrot op wat het einde inhoudt van de boom. Er zijn ook kweekvariëteiten die kleiner blijven en het ook in een kleine tuin goed doen. Vraag de kweker om advies indien je speciale wensen hebt.
Wanneer moet je een lijsterbes planten?
De lijsterbes is een makkelijke boom, die in principe gedurende het hele jaar kan worden geplant. De voorkeur heeft echter de herfst als de grond nog los is en de vorst nog niet heeft ingezet.
Wat is de beste plaats voor een lijsterbes?
De boom stelt weinig eisen aan de grond maar doet het erg goed op humusrijke waterdoorlatende grond. Zitten er weinig voedingstoffen in de bodem, dan is wat organische mest eenmaal per jaar welkom. Een Sorbus staat het liefst op een lichte plaats, maar hoeft niet per se in de volle zon. Let bij een jonge lijsterbes er vooral op dat deze bij langere droogte water krijgt. Een lijsterbes is de Hollandse wind gewoon, maar een steuntje gedurende de eerste jaren is geen overbodige luxe. De zoute zeewind wordt door een lijsterbes slecht verdragen en dat geldt ook voor strooizout.
Snoeien van Sorbus aucuparia
Een volwassen lijsterbes hoeft niet meer te worden gesnoeid. Tijdens de rustperiode in de winter kan je dode of ernstig beschadigde takken weghalen. Tijdens de groei zal je deze boom om esthetische redenen kunnen snoeien. De zware snoei gebeurt dan ook in de winter. Tijdens de bloei kunnen de puntjes op de I worden gezet met betrekking tot de dunnere takjes.
Weetjes over de Sorbus aucuparia
De besjes van de boom werden door de oude Romeinen gebruikt om trekvogels te lokken en te vangen. De Latijnse naam die ‘vogelvanger’ betekent,is daaraan ontleend. De besjes bevatten veel vitamine C maar ook een voor mensen licht giftige stof. Deze verdwijnt door verhitting en er kan dus jam van worden gemaakt. In Duitsland kan je besjes ook ingemaakt met jenever krijgen. Gedurende de middeleeuwen werden lijsterbessen bij vrijwel iedere afgelegen boerderij geplaatst. In Noord-West Europa was er een wijdverbreid geloof dat een lijsterbes mens en dier kon beschermen tegen hekserij en ander onheil. Wandelstokken gesneden van een lijsterbes vormden een verder afweermiddel. Overigens is de kwaliteit hout van een volwassen lijsterbes over het algemeen uitstekend. Het wordt nog steeds gebruikt voor meubels en bijvoorbeeld linialen.
Ziekten en plagen
Een lijsterbes die gezond is en op een goede plaats staat, zal weinig last hebben van ziekte of plagen. Gaat het wat minder met de boom dan kan deze gevoelig worden voor schimmels zoals bastkanker en meeldauw. Deze zijn moeilijk te bestrijden omdat de oorzaken vaak de omgevingsfactoren zijn die niet zijn te veranderen. In de natuur wordt een lijsterbes nog wel eens gelaagd door jeneverbes-roest. Vraat aan de bladeren is vaak het gevolg van aanwezigheid van de meidoornspinselmot. Met name de eitjes hiervan dienen te worden bestreden.
Bekijk ook:
- Cercis of Judasboom, soorten, onderhoud, snoeien & andere weetjes
- De Fluweelboom of Rhus typhina: planten, snoeien en woeker tegengaan
- De Perzische slaapboom: Albizia julibrissin, makkelijk klein te houden en perfect voor de kleine tuin
Dit artikel bevat affiliate links. Als je hierop klikt en een bestelling plaatst, ontvangen wij een percentage, maar jij betaalt gewoon het normale bedrag voor je product.
